Intriguing Turkish expressions

Witajcie Kochani!

Jakiś czas temu podczas rutynowego przeglądania internetu natknęłam się na bardzo ciekawy artykuł autorstwa Olgi Mecking, Polki mieszkającej w Holandii. Tytuł artykułu, 10 ultra meaningful Polish expressions, zaciekawił mnie na tyle, że od razu podesłałam go I. w celu kontynuacji nauki języka polskiego :)
W samym artykule znajdziecie 10 polskim słów/wyrażeń, używanych w języku polskim na porządku dziennym, chociaż w niektórych przypadkach ciężko jest słowa te przetłumaczyć zachowując ich znaczenie. Sam artykuł skłonił mnie do refleksji nad językiem tureckim – przecież tyle razy słyszałam, że czegoś nie da się przetłumaczyć, a dosłowne tłumaczenia wyrażeń nie zbliżały mnie do zrozumienia sytuacji! Specjalnie dla Was, w porozumieniu z I. oraz obcokrajowcami mieszkającymi w Turcji, przygotowałam spis wyrażeń w języku tureckim. Wyrażeń często używanych, jednak nie zawsze zrozumiałych. Dodatkowo możecie usłyszeć Izzeta wypowiadającego kolejne wyrażenia wraz z przykładem zdania! Serdecznie zapraszam! 

Welcome everyone!

Some time ago, while checking the internet, I stumbled upon a very interesting article by Olga Mecking, a Polish woman living in Netherlands. A title, 10 ultra-meaningful Polish expressions, directly caught my eye. I sent it to Izzet, so he can learn some more Polish! The article provides us with 10 Polish words and expressions, used in an everyday language, but usually difficult to translate without losing its meaning. Reading this article made me wonder about a Turkish language itself – after all, I’ve heard so many times that something is untranslatable, and direct translations made no sense all! In cooperation with I. and some other foreigners living in Turkey I prepared a short list of Turkish everyday expressions. You can also hear Izzet pronouncing them, along with an example of a sentence! Check it out!    

Wypowiadane z wyraźnym zaskoczeniem, wyrażenie to nie ma tłumaczenia. Możemy je usłyszeć wszędzie i przy każdej okazji. Cena jest za wysoka? O-ha! Znajoma wzięła ślub a my nie wiedzieliśmy? O-ha! Wyjątkowo użyteczne, wyjątkowo często używane. Z tego co wiem niezbyt mile widziane jest jako reakcja wśród osób starszych, w związku z czym nie testujcie go na Waszych Teściach :)

Pronounced with a surprise, it has no translation. We can hear it every day and from everyone. A price is too high? O-ha! A friend got married and we didn’t know? O-ha! Extremely useful, and used quite often. As far as I know, not nice to use around elders. Maybe don’t test it on your in-Laws :)

Tutaj nie trzeba dużo tłumaczyć – odpowiednik naszego wow. Stosowany głównie jako wyraz aprobaty – zaskoczenie zarezerwowane jest dla wcześniej wspomnianego o-ha.

No need for long explanations here – it’s just like wow. Used mostly to show appreciation – surprise stays for a mentioned earlier o-ha.

Wow, look how much money he has on him!

I tutaj pojawiają się dwa znaczenia. Wszystko zależy od intonacji! Pierwsza, współczująca i lekko pytająca oznacza co jest? Co się dzieje? Możemy ją wykorzystać w rozmowie z każdym, jeśli widzimy że nasz rozmówca jest smutny, zamyślony, czymś przejęty. Znaczenie jak najbardziej pozytywne.

To samo słowo, wypowiedziane jednak z wściekłością i charakterystycznym wymachem dłoni ma już całkowicie inne znaczenie. Rozpoczyna ono kłótnie i w takim właśnie celu jest wypowiadane. Można je usłyszeć pomiędzy kierowcami dolmuszy podczas kłótni o pierwszeństwo na drodze. My z mężem używamy go między sobą w żartobliwym znaczeniu, jednak nie próbujcie go na nieznanych Wam Turkach. Odpowiedzią jest sana hayırdır.

Here we have two different meaning, dependent just on an intonation! First one, full of compassion and slightly questioning, means what’s going on? Everything ok? We can use it in conversations with everyone, if only we can see that the person we are talking to seems sad or worried. Meaning is more than positive.

The same word, but pronounced with anger and a characteristic hand wave has a completely different meaning. It starts fights, and it’s the purpose of using it. Usually heard between drivers of dolmuş buses when they fight on the streets. Me and my husband use it in a joking way, but do not try it on strangers. The answer is sana hayırdır.

A part of Hababam Sınıfı - a beloved movie of Turks :)

Odpowiednik naszego na prawdę? Serio? Stwierdzenie całkowicie retoryczne, podkreśla wypowiedź naszego rozmówcy. Koleżanka mówi, że nie zdała egzaminu? Hadi ya! Ktoś kupił nowy samochód? Hadi ya! W przeciwieństwie do o-ha może być stosowane w każdym towarzystwie, jednak nie wyraża takiego samego zaskoczenia.

To samo wyrażenie, w dosłownym tłumaczeniu, oznacza chodźmy już! w celu pogonienia naszego rozmówcy.

Expression similar to come on! Seriously? Purely rhetorical, it puts an emphasis on a last sentence of a person we talk with. A friend didn’t pass an exam? Hadi ya! Someone bought a new car? Hadi ya! On the constrast to o-ha it can be used in a conversation with everyone, but it doesn’t express the same level of surprise.

Same expression can also be used in a literal translation let’s go! to make someone get ready faster.

- Swim upside down! Like this they don't realize that we are coming.
- Seriously? How is that?
- I don't know. I found it by coincidence.

5.    

A teraz wyrażenie, z którym spotkałam się tylko w okolicach Mersin. Wypowiedziane z pewnym niedowierzaniem w głosie, jest równoważne z naszym jasne, jasne...

Now an expression I’ve heard only in Mersin area. Pronounced with a disbelief, means that someone didn’t believe our last sentence.

Ciekawe wyrażenie, które usłyszycie po kupnie czegoś nowego. Wszystko jedno czy będzie to bluzka, telefon, samochód czy dom. Niech Wam się dobrze używa!

An interesting expression which you can hear after buying yourselves something new. Doesn’t matter if it’s a sweater, a phone, a car or even a house. May it be used nicely!

Reakcja na dobre informacje, na przykład o znalezieniu nowej pracy. Coś w stylu gratulacji, dosłownie oznacza dużo szczęścia, niech wszystko ułoży się szczęśliwie.

A reaction to receiving good news, for example finding a new job. Something like congratulations, literally means may it be happy for you.

Zwrot grzecznościowy. Dosłownie oznacza niech przyjdzie łatwo i wykorzystywany jest gdy widzimy kogoś pracującego bądź wchodzimy / wychodzimy ze sklepu. Przyjemnej pracy!

A nice expression. Literally it means may it come easy and is used when we see someone working or while entering / leaving the store. May the job come easy to you!

Zwrot oznaczający podziękowanie za coś przyrządzonego czyimiś rękami. Dosłownie zdrowie Waszym dłoniom. Najczęściej używany jako podziękowanie za przyrządzony posiłek, jednak można go również użyć jako podziękowanie za posprzątanie mieszkania bądź naprawę sprzętu.

 An expression used as a thank you for something hand prepared. Literally health to your hands. Most commonly used as a thank you for a prepared meal, but also for cleaning an apartment or fixing something.

Turcy często dodają do podstawowego słowa drugie, lekko przekręcone i rymujące się z nim. Drugie słowo nie ma żadnego znaczenia – oznacza ono coś w tym stylu. Innym przykładem jest zwrot falan – filan.

Turks usually add to a basic word a second, slightly changed and rhyming one. Second word has no meaning, it’s only supposed to put emphasis or say and others like that, of that sort. Other example is falan-filan.

Mam nadzieję, że mój mini-poradnik się Wam przyda. A może już się spotkaliście z częścią tych zwrotów? Zapraszam do komentowania! Buziaki Kochani!

I hope that my mini – dictionary will be useful for you. Maybe you stumbled upon some of those expressions? Feel free to comment! Kisses!

- R.