The Butans: Çay zamanı!

Cześć Kochani!

Nie od dzisiaj wiadomo, że w Turcji herbatka, a raczej çay jest świętością. Parzona w specjalny sposób i podawana w szklaneczkach – tulipankach towarzyszy ona wszystkim etapom dnia! Zapytacie – ale jak to? Jak zwykła herbata mogła tak zdominować życie całego kraju? Dzisiaj odpowiemy sobie na właśnie to pytanie!

Hello everyone!

Tea, or rather çay, is a thing in Turkey, everyone knows that. Infused and served in a very special way is a part of every single stage of the day! How, you might ask? How could a tea dominate a life of a whole country that much? Today I will try to answer this question!

W Polsce przygotowanie herbaty jest czynnością szybką, wręcz rutynową. Torebkę herbaty zalewamy wrzątkiem, ewentualnie dodajemy cukier i cytrynę do smaku. Herbata ma być gotowa szybko! Do wyboru mamy również całą gamę herbat smakowych, zaczynając od jaśminowej, przez pigwową do granatowo-marakujowej. Z zupełnie inną sytuacją spotkamy się w Turcji. Tutaj parzenie herbaty jest rytuałem a wskazówki przekazywane są sobie przez pokolenia.

In Poland to prepare a tea is fast, routine. We pour water into the glass with a bag of tea, add sugar and lemon depending on the taste. It should be ready fast! We can also use a wide choice of flavored teas, starting from jasmine and finishing with a pomegranate – passion fruit mix. In Turkey it’s exactly the opposite. Over here infusing a tea is a ritual, while tips are being transmitted for generations.

Rize tea

Do przygotowania herbaty potrzebna będzie nam sama herbata – najlepiej ta pochodząca z regionu Rize. Herbaty te będą posiadały różne smaki i aromaty, w zależności od stopnia oksydacji liści. Oprócz herbaty potrzebować będziemy również specjalnego czajniczka – çaydanlık. Składa się on z dwóch części – dolnej, przeznaczonej na wodę oraz górnej, przeznaczonej na esencję herbacianą. Możemy jeszcze potrzebować małego sitka oraz klasycznych szklaneczek – tulipanów.

To prepare a tea correctly we will need a tea itself – Rize area preferred. Teas will differ on taste and aroma depending on the level of the oxidation of the leaves. Apart of tea we will need a proper kettle – çaydanlık. It consists of two parts – bottom one for water and upper one for a tea essence. Also we might need a small dredger and classical tulip glasses.

Przyrządzenie çayu zajmie nam około pół godziny, w związku z tym jest to pierwsza czynność jaką Turcy wykonują po przebudzeniu. W większej części çaydanlıka nastawiamy wodę, w mniejszej umieszczamy liście herbaty przemyte wodą. Mniejszą część umieszczamy na większej i czekamy, aż woda się zagotuje. Zalewamy wtedy liście herbaty gorącą wodą, uzupełniamy wodę i gotujemy całość przez 15-25 minut. Im dłużej tym pełniejszy będzie aromat i czerwieńsza barwa. 1/3 szklaneczki uzupełniamy esencją z użyciem sitka, dopełniamy gorącą wodą. Opcjonalnie stosujemy cukier, ale raczej nie cytrynę :)

To prepare a çay takes about a half an hour, therefore it’s the first thing a Turk does after waking up. In the bigger part of çaydanlık we heat up the water, and we put the tea leaves washed by water to the upper part. Upper part goes on the bottom one and we wait until the water boils. Then we need to pour the hot water to the upper part, top up the water and boil for 15-25 minutes. The longer we wait, the better will be the aroma and the color of çay. 1/3 of the glass we fill with a tea essence, then we need to top it up with a hot water. Sugar and lemon is optional.

Turcy zawsze mają czas na çay. Jest on koniecznością przy śniadaniu, ale przewija się w ciągu całego dnia. Towarzyszy nie tylko posiłkom, ale również spotkaniom, przerwie w pracy, a nawet zakupom. Potrzeba matką wynalazku, w związku z czym powstał zawód çayci. Çayci jest osobą przygotowującą i roznoszącą herbatę. Tak jak lekarzom nigdy nie zabraknie chorych, tak çaycim nigdy nie zabraknie spragnionych Turków!

Turks always have time for a çay. It is a necessity during breakfast, but also show itself throughout the day. It accompanies not only meals, but also meetings, lunch brakes, and even shopping. Necessity is a mother of invention, therefore a çayci profession was created. Çayci is a person responsible for preparing and distributing the tea. Like a doctor will never run out of sick people, like a çayci will never run out of thirsty Turks!

By określić jak ważną rolę w tureckim społeczeństwie pełni herbata wystarczy obejrzeć poniższe wideo. Dla osób nieznających tureckiego krótkie wprowadzenie – mężczyzna postanowił sprawdzić i nagrać reakcję Turków na brak możliwości zamówienia herbaty do śniadania. Gdy śniadanie jest już na stole klienci mimochodem przypominają o herbacie. Ich twarze gdy słyszą, że herbaty nie ma mówią same za siebie! Jeden z klientów reaguje na propozycję zamówienia ziołowej herbaty zamiast klasycznej pytaniem o to, czy jest chory :) A na koniec ich twarze pełne ulgi gdy na stołach pojawia się herbata... Sytuacja śmieszna, ale skłoniła mnie do pewnych refleksji. Nie spotkałam się w Turcji jeszcze z knajpą nieserwującą herbaty!

To show how important is a role of tea in a Turkish society it’s just enough to see the video below. For non-turkish speakers a short intro – a man decided to check the reactions of Turks to a lack of possibility of ordering a tea with a breakfast. When the breakfast is all served, the customers continue to order çay. The look on their faces, when they hear that there is no tea is simply amazing! One of the customers, asked about ordering a herbal tea, asks if he is sick or something :) Their faces full of relieve when they realise that there IS a tea after all says it all. Quite a funny moment, but it made me think. While living in Turkey I never saw a place which was not serving a tea!